Pieśń III, 30 (Exegi monumentum aere perennius...)
Do Muzy
Stawiłem sobie pomnik trwalszy niż ze spiży1,
Od królewskich piramid sięgający wyżej;
Ani go deszcz trwający, ani Akwilony2
Nie pożyją3 bezsilne, ni lat niezliczony
Szereg, ni czas lecący w wieczności otchłanie.
Nie wszystek umrę, wiele ze mnie tu zostanie
Poza grobem. Potomną sławą zawsze młody,
Róść4 ja dopóty będę, dopóki na schody
Kapitolu5 z westalką6 cichą kapłan kroczy.
Gdzie z szumem się Aufidus7 rozhukany toczy,
Gdzie Daunus8 w suchym kraju rządził polne ludy,
Tam o mnie mówić będą, że ja — niski wprzódy,
Na wyżyny się wzbiłem, i żem przeniósł pierwszy
Do narodu Italów rytm aiolskich wierszy9.
Melpomeno10, weź chlubę, co z zasługi rośnie,
I delfickim wawrzynem wieńcz mi włos radośnie.
Przypisy:
1. spiża — dziś popr. spiż (D. lp.: spiżu), rodzaj brązu, stop o dużej trwałości. [przypis edytorski]
2. Akwilon (mit. rzym.) — bóg wiatru płn.; uosobienie gwałtownego, zimnego wiatru oraz w ogóle Północy jako strony świata; odpowiednik Boreasza w mit. gr. [przypis edytorski]
3. pożyć — tu: zmóc, zwalczyć, pokonać. [przypis edytorski]
4. róść (daw.) — rosnąć. [przypis edytorski]
5. Kapitol — wzgórze w Rzymie, na którym stała świątynia Jowisza, Junony i Minerwy. [przypis edytorski]
6. westalka (mit. rzym.) — kapłanka strzegąca świętego ognia w świątyni bogini Westy (patronki ogniska domowego) w staroż. Rzymie; westalki składały śluby czystości, nosiły biały strój i cieszyły się wielkim szacunkiem społecznym. [przypis edytorski]
7. Aufidus — dawna nazwa rzeki Ofanto w południowej Italii. [przypis edytorski]
8. Daunus (mit. rzym.) — jeden z królów Apulii. [przypis edytorski]
9. aiolskie wiersze — liryka eolska, grecka poezja liryczna. [przypis edytorski]
10. Melpomena (mit. gr.) — pierwotnie muza pieśni, później stała się muzą tragedii, z czego jest obecnie powszechnie znana, przedstawianą na koturnach, ze smutną maską tragiczną. [przypis edytorski]