Pieśń XXIV (Zegar, słyszę, wybija...)

Pieśń XXIV¹

Zegar, słyszę, wybija,

Ustąp, melankolija!

Dosyć na dniu ma statek,

Dobrej myśli ostatek².

U Boga każdy błazen,

Choć tu przymówki prazen³,

A im sie barziej sili,

Tym jeszcze więcej myli.

A kto by chciał na świecie

Uważyć, co sie plecie,

Dziwnie to prawdy blisko,

Że człek - Boże igrzysko.

Dygnitarstwa, urzędy,

Wszystko to jawne błędy⁴;

Bo nas równo śmierć sadza

Ani pomoże władza.

A nad chłopa⁵ chciwego

Nie masz nic nędzniejszego;

Bo na drugiego zbiera,

A sam głodem umiera.

Więc by tacy synowie

Byli jako ojcowie,

Dawno by z tej przyczyny

Świat sie jął żebraniny.

Lecz temu Bóg poradził,

Bo co jeden zgromadził,

To drugi wnet rozciska⁶;

Niech świata głód nie ściska.

Po śmierci trudno rządzić;

Tyś mógł, ojcze, nie błądzić,

Syn tylko worki zliczy,

W rozumie nie dziedziczy.

Przeto te troski płone⁷

Szatanowi zlecone⁸;

Niech, uprzątnąwszy głowę⁹,

Mkną w skrzynię Fokarowę¹⁰.

A nam wina przynoście,

Z wina dobra myśl roście;

A frasunek podlany

Taje by śnieg zagrzany.

Przypisy:

1. W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Pieśniach jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski]

2. Dosyć na dniu ma statek (...) ostatek — sens fragmentu: wystarczy już powagi w tym dniu, ostatek czasu poświęćmy zabawie. [przypis redakcyjny]

3. tu przymówki prazen (starop.) — tu (czyli na ziemi) wolny od napiętnowania. [przypis redakcyjny]

4. błędy (starop.) — głupstwa, sprawy niewarte zachodu. [przypis redakcyjny]

5. chłop — tu: mężczyzna, człowiek. [przypis redakcyjny]

6. rozciskać — rozrzucić (por. ciskać: rzucać). [przypis redakcyjny]

7. płony (starop.) — płonny, zbyteczny, daremny. [przypis redakcyjny]

8. szatanowi zlecone (przen.) — przeklęte. [przypis redakcyjny]

9. uprzątnąwszy głowę — wyprowadziwszy się z głowy. [przypis redakcyjny]

10. skrzynię Fokarowę — skrzynię Fokarów; chodzi o bankierską rodzinę Fuggerów. [przypis redakcyjny]